zaterdag 26 november 2016

Slaapritmestoornis bij mensen met dementie

Mensen met dementie kunnen moeite gaan krijgen met een goed dag en nachtritme. Mantelzorgers krijgen dan te maken met een slechte nachtrust omdat hun naaste met dementie niet kan slapen en aandacht nodig heeft. 

De wetenschap weet niet precies wat de oorzaak is van slaapritmestoornis bij dementie. Uit sommige onderzoeken is wel gebleken dat ongeveer 20% van de personen met dementie aan het einde van de dag meer last krijgt van verwardheid, onrust en angst. 

Factoren die van invloed kunnen zijn op slaapstoornis


- Oververmoeidheid aan het einde van de dag.
- Een verstoorde biologische klok. 
- Te weinig licht en teveel schaduw,hierdoor ontstaat angst en verwarring omdat er geen herkenning is.
- Nonverbale irritatie van mantelzorgers door overbelasting. Dit kan bij de persoon met dementie onrust geven omdat ze aanvoelen dat er iets is, maar het niet kunnen plaatsen. 
- Slecht slapen omdat dromen en werkelijkheid niet meer onderscheiden kunnen worden.
- Minder behoefte aan slaap. Dit komt vaak voor bij oudere mensen, met en zonder dementie.




Omgaan met slaapstoornis


Houdt de woning goed verlicht: Genoeg licht helpt om de omgeving herkenbaar te houden. Als het te donker is dan kunnen mensen met dementie niet identificeren wat ze zien en worden ze onrustig en angstig. Dimlicht is gezellig, maar geeft teveel schaduwen in de woning. 

Zorg voor een comfortabele en veilige slaapomgeving: Zorg voor een prettige kamertemperatuur, niet te warm en niet te koud. 
Plaats kleine lampjes met sensoren die aan gaan als de persoon met dementie opstaat. 
Zorg voor goed afsluitbare ramen en deuren zodat het veilig voelt.
Gebruik deur sensoren die waarschuwen als iemand gaat dwalen. 

Zorg voor structuur: Biedt structuur aan. Laat elke dag ongeveer hetzelfde verlopen door vaste tijden van opstaan, eten, rusten, bewegen en naar bed gaan. 

Voorkom teveel stimulering en zware avondmaaltijd: Nicotine en alcohol zijn stimulerend, probeer het gebruik ervan te voorkomen of te minimaliseren. 
Biedt de zwaarste maaltijd tussen de middag aan en geeft licht verteerbaar eten aan het einde van de dag. 

Plan activiteiten: Hoe meer rust mensen overdag hebben hoe slechter ze 's nachts zullen slapen. Biedt activiteiten aan in plaats van middagdutjes. 
Plan afspraken zoals kapper, dokter, pedicure e.d. in de middaguren.
Stimuleer bewegen tot vier uur voor het slapen gaan. 
Kies voor activiteiten die de persoon met dementie voor de ziekte ook deed en probeer deze, eventueel aangepast, uit te voeren. 

Voorkom teveel prikkels in de avonduren: Kies voor rustige avonden en voorkom drukke televisie, luide muziek, bezoek, lawaai, activiteiten e.d. 
Zet rustige televisieprogramma's op, luisteren naar klassieke of andere rustige muziek. Dim langzaam de lichten. 

Zorg als mantelzorger goed voor uzelf: Een overbelaste en gestreste mantelzorger kan minder goed voor de naaste met dementie zorgen en draagt onbewust de eigen stress over op de ander. Neem daarom zelf op tijd uw rust en afstand van uw naaste met dementie. Plan dagen of uren in waarin u alleen met uw eigen behoeftes bezig bent.  

Deel ervaringen met anderen: Zoek steun bij mensen in dezelfde situatie. Op die manier kun je tips met elkaar uitwisselen en nieuwe idee├źn opdoen. 

Schroom niet om naar een dokter te gaan: Let het slaapprobleem voor aan de huisarts. 
De huisarts kan achterhalen of de slaapproblemen worden veroorzaakt door lichamelijke problemen. 


Monika Eberhart 



photo credit: Massimo Accarino via photopin (license)

1 opmerking:

  1. Ik moet zeggen dat ik dit een hele goede en herkenbare lijst vind. Vooral de dagelijkse activiteiten kunnen inderdaad ervoor zorgen dat iemand meer behoefte heeft aan slaap. Structuur is uiteraard altijd goed. Of iemand nu dementie heeft of niet!

    BeantwoordenVerwijderen